İşlemde tümörün içine özel bir kriyoablasyon probu yerleştirilir. Prob çevresinde oluşturulan kontrollü dondurma alanı görüntüleme ile takip edilerek hedef dokunun ablasyonu amaçlanır.
Meme kanserinde kriyoablasyon, açık cerrahiden farklı olarak görüntüleme rehberliğinde gerçekleştirilen perkütan bir ablasyon işlemidir.
Ancak kriyoablasyon, meme kanseri tanısı alan her hasta için cerrahinin yerine kullanılabilecek genel bir yöntem değildir. Uygunluk; tümörün görüntüleme özellikleri, patolojik ve biyolojik özellikleri, boyutu, yerleşimi ve kişinin genel klinik durumu birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Kriyoablasyon planlanmadan önce meme lezyonunun tanısının ve özelliklerinin yeterli şekilde ortaya konması gerekir.
Değerlendirmede mevcut mamografi, tomosentez, meme ultrasonografisi ve gerekli durumlarda meme MR görüntüleri birlikte ele alınabilir. Tümörün ultrasonografide net olarak görülebilmesi işlem planlaması açısından önem taşır.
Ayrıca biyopsi sonucunda belirlenen tümör tipi ve biyolojik özellikler de kriyoablasyonun uygunluğunun değerlendirilmesinde dikkate alınır.
Meme kriyoablasyonu görüntüleme rehberliğinde gerçekleştirilir. İşlemin temel aşaması, özel kriyoablasyon probunun hedef tümör içerisine doğru konumlandırılmasıdır.
Prob yerleştirildikten sonra hedef dokunun kontrollü şekilde dondurulmasını sağlayan kriyoablasyon sistemi çalıştırılır.
Dondurma sırasında probun çevresinde “buz topu” olarak tanımlanan ablasyon alanı oluşur. Bu alanın tümörü yeterli sınırla kapsayıp kapsamadığı ultrasonografi ile işlem sırasında takip edilir.
1. Hedef tümör ultrasonografi ile belirlenir.
2. Kriyoablasyon probu görüntüleme rehberliğinde tümör içerisine yerleştirilir.
3. Kontrollü dondurma uygulanır ve ablasyon alanı oluşturulur.
4. Oluşan buz alanı ultrasonografi ile takip edilir.
5. İşlem tamamlandıktan sonra prob çıkarılır ve giriş bölgesi kontrol edilir.
Ultrasonografi kriyoablasyonun yalnızca başlangıcında değil, işlem boyunca kullanılan temel görüntüleme araçlarından biridir.
Probun tümör içerisindeki konumu ve dondurma sırasında oluşan ablasyon alanı gerçek zamanlı olarak ultrasonografi ile izlenebilir.
Böylece hedef dokunun kapsanması ve çevredeki önemli yapıların korunması işlem sırasında değerlendirilebilir.
Kriyoablasyonda çok düşük sıcaklıklar kullanılarak hedef dokuda hücresel hasar oluşturulur.
Kontrollü dondurma ve çözünme süreçleri sonucunda hedeflenen tümör dokusunun canlılığının ortadan kaldırılması amaçlanır.
Ablasyon tamamlandıktan sonra hedef doku cerrahi olarak çıkarılmaz. Zaman içerisinde vücudun doğal süreçleriyle değişime uğrar ve görüntüleme yöntemleriyle takip edilir.
Hayır. Kriyoablasyon açık cerrahi bir işlem değildir.
İşlem, cilt üzerinden küçük bir giriş yoluyla yerleştirilen kriyoablasyon probuyla gerçekleştirilir. Bu nedenle perkütan ve minimal invaziv bir ablasyon yöntemi olarak tanımlanır.
Dondurma alanının tümörü kapsaması kadar cilt, göğüs duvarı ve çevredeki diğer yapıların korunması da işlem planının bir parçasıdır.
Lezyonun cilde veya göğüs duvarına yakınlığı işlem öncesinde değerlendirilir. Gerekli durumlarda çevre dokuları korumaya yönelik ek tekniklerden yararlanılabilir.
İşlem tamamlandıktan sonra prob çıkarılır ve giriş bölgesi kontrol edilir.
İşlem sonrası dönemde giriş bölgesinde geçici hassasiyet, morarma veya şişlik gibi lokal değişiklikler görülebilir. Kişinin işlem sonrası takibi yapılan uygulamaya ve klinik durumuna göre planlanır.
Kriyoablasyondan sonra hedeflenen doku vücutta kaldığı için tedavi alanının görüntüleme yöntemleriyle takip edilmesi önemlidir.
Ablasyon sonrasında memede beklenen görüntüleme değişiklikleri oluşur. Bu değişikliklerin tedavi öncesi görüntülerle karşılaştırılarak değerlendirilmesi gerekir.
Takipte mamografi, ultrasonografi veya meme MR gibi farklı yöntemlerden yararlanılması klinik duruma göre gündeme gelebilir.
Kriyoablasyon sonrası takip için her hastaya uygulanacak tek bir görüntüleme programı bulunmadığından takip yaklaşımı tedavi planı ve klinik özellikler doğrultusunda belirlenir.
Ablasyon uygulanan bölgenin zaman içerisindeki değişiminin değerlendirilmesi, işlem sonrası meme görüntülemesinin önemli bir parçasıdır.
Meme kanserinde kriyoablasyon yalnızca belirli özelliklere sahip seçilmiş olgularda değerlendirilen bir yöntemdir.
Uygunluk değerlendirmesinde tümörün tipi, biyolojik özellikleri, boyutu, ultrasonografide görünürlüğü, lenf nodu durumu ve hastanın genel tedavi planı gibi çok sayıda faktör birlikte ele alınır.
Kriyoablasyon ve vakum destekli eksizyon iki farklı minimal invaziv yöntemdir.
Kriyoablasyonda hedef doku kontrollü biçimde dondurularak ablasyon uygulanır ve işlem sırasında tümör fiziksel olarak çıkarılmaz.
Vakum eksizyonda ise uygun seçilmiş lezyondan doku parçaları görüntüleme rehberliğinde fiziksel olarak çıkarılır.
Bu iki yöntem farklı klinik durumlarda kullanılır ve birbirlerinin doğrudan alternatifi olarak değerlendirilmemelidir.
| Özellik | Kriyoablasyon | Cerrahi |
|---|---|---|
| Yaklaşım | Perkütan, görüntüleme rehberliğinde | Cerrahi operasyon |
| Hedef doku | Kontrollü dondurma ile ablasyon | Cerrahi olarak çıkarılır |
| Görüntüleme rehberliği | İşlemin temel parçasıdır | Cerrahi planlamaya göre değişebilir |
| Her meme kanserinde uygulanır mı? | Hayır, seçilmiş olgularda değerlendirilir | Tedavi planına göre değerlendirilir |
Prof. Dr. Levent Çelik'in çalışma alanları arasında meme radyolojisi, görüntüleme rehberliğinde meme girişimleri, vakum destekli işlemler ve seçilmiş meme lezyonlarında perkütan ablasyon yöntemleri bulunmaktadır.
Bilimsel toplantı ve eğitim programlarında meme kanserinde kriyoablasyon, güncel çalışmalar ve kriyoablasyonun klinik kullanımı üzerine çalışmalara yer vermektedir.
Hayır. Kriyoablasyon görüntüleme rehberliğinde küçük bir giriş yoluyla gerçekleştirilen perkütan ve minimal invaziv bir ablasyon yöntemidir.
Hayır. Hedef tümör işlem sırasında cerrahi olarak çıkarılmaz; kontrollü biçimde dondurularak ablasyon uygulanır.
Evet. Meme kriyoablasyonunda hedef tümörün ve oluşan ablasyon alanının görüntülenmesinde ultrasonografi önemli rol oynar.
Ablasyon uygulanan doku işlem sırasında fiziksel olarak çıkarılmaz. Tedavi alanında zaman içerisinde değişiklikler oluşur ve bölge görüntüleme yöntemleriyle takip edilir.
Hayır. Meme kanserinde kriyoablasyon yalnızca uygun özelliklere sahip seçilmiş olgularda değerlendirilir.
Evet. Ablasyon uygulanan bölgenin zaman içerisindeki değişimi uygun meme görüntüleme yöntemleriyle takip edilir.
Kriyoablasyon, vakum destekli işlemler, meme biyopsileri ve meme kanserinde görüntüleme ile ilgili diğer bilgilendirici içerikleri inceleyebilirsiniz.
Meme Kanseri İçeriklerine Git →
