Vakum biyopsinin temel amacı tanı için yeterli doku örneği almaktır. Vakum destekli eksizyonda ise uygun seçilmiş bazı meme lezyonlarının görüntüleme rehberliğinde mümkün olduğunca tamamen çıkarılması hedeflenebilir.
Meme radyolojisinde kullanılan vakum destekli sistemler hem tanısal hem de bazı seçilmiş durumlarda tedaviye yönelik işlemlerde kullanılabilir.
Bu nedenle hastalar arasında “Vakum biyopsi ile vakum eksizyon aynı işlem midir?” sorusu sık sorulur. Kullanılan cihaz ve işlem tekniğinin bazı bölümleri benzer olsa da iki işlemin amacı birbirinden farklıdır.
Vakum biyopsi: Görüntülemede saptanan bir meme bulgusundan tanı amacıyla doku örneği alınmasını sağlar.
Vakum destekli eksizyon: Uygun özellikteki bazı lezyonların görüntüleme rehberliğinde çıkarılmasını amaçlayan minimal invaziv bir işlemdir.
Vakum biyopsi, meme görüntülemelerinde saptanan bir bulgudan doku örneği almak amacıyla kullanılan görüntüleme rehberliğinde bir biyopsi yöntemidir.
İşlem sırasında özel bir vakum destekli biyopsi iğnesi hedeflenen alana yerleştirilir ve aynı giriş yolundan birden fazla doku örneği alınabilir.
Lezyonun hangi görüntüleme yönteminde görüldüğüne bağlı olarak işlem ultrasonografi, mamografi, tomosentez veya MR rehberliğinde gerçekleştirilebilir.
Görüntüleme ile saptanan bir bulgunun patolojik olarak değerlendirilmesi için yeterli miktarda doku elde etmektir.
Vakum biyopsinin uygulanışı hakkında ayrıntılı bilgi için Vakum Biyopsi Nasıl Yapılır? başlıklı içeriği inceleyebilirsiniz.
Vakum destekli eksizyon, uygun seçilmiş bazı meme lezyonlarının görüntüleme rehberliğinde küçük bir giriş yoluyla çıkarılmasını amaçlayan minimal invaziv bir işlemdir.
İşlem sırasında hedef lezyon görüntüleme yöntemiyle belirlenir. Vakum sistemine bağlı özel iğne aracılığıyla lezyondan ardışık doku parçaları alınır ve işlem sonunda hedef alan görüntüleme ile yeniden değerlendirilir.
Bir lezyonun vakum eksizyona uygun olup olmadığı yalnızca büyüklüğüne göre belirlenmez. Görüntüleme özellikleri, patoloji sonucu, lezyonun yerleşimi ve görüntüleme ile patoloji bulgularının birbiriyle uyumlu olması birlikte değerlendirilir.
| Özellik | Vakum Biyopsi | Vakum Eksizyon |
|---|---|---|
| Temel amaç | Tanı için doku örneği almak | Uygun lezyonu çıkarmayı hedeflemek |
| Görüntüleme rehberliği | Evet | Evet |
| Doku patolojiye gönderilir mi? | Evet | Elde edilen dokular patolojik değerlendirmeye gönderilebilir |
| Her lezyonda uygulanır mı? | Biyopsi gerektiren uygun bulgularda kullanılabilir | Yalnızca uygun seçilmiş lezyonlarda değerlendirilebilir |
| Cerrahi işlem midir? | Açık cerrahi değildir | Açık cerrahi değildir; minimal invaziv perkütan bir işlemdir |
Vakum eksizyonun en çok gündeme geldiği alanlardan biri, iyi huylu olduğu doğrulanmış bazı meme lezyonlarıdır.
Özellikle görüntüleme ve patoloji bulguları birbiriyle uyumlu, biyopsiyle iyi huylu olduğu doğrulanmış ve klinik olarak çıkarılması düşünülen bazı lezyonlarda vakum destekli eksizyon değerlendirilebilir.
Fibroadenom memede sık görülen iyi huylu lezyonlardan biridir. Her fibroadenom için çıkarılma işlemi gerekmez.
Ancak biyopsi ile fibroadenom olduğu doğrulanan, görüntüleme ve patoloji bulguları uyumlu olan ve klinik olarak çıkarılması uygun görülen bazı fibroadenomlarda vakum destekli eksizyon değerlendirilebilir.
Bir fibroadenomun bu yöntem için uygunluğu lezyonun boyutu, yerleşimi, görüntüleme özellikleri ve hastanın klinik durumuna göre belirlenir.
Vakum sistemiyle alınan doku parçaları patolojik incelemeye gönderilebilir.
Bu özellik, vakum destekli eksizyonu bazı ablasyon yöntemlerinden ayıran önemli noktalardan biridir. Çünkü işlem sırasında çıkarılan dokunun mikroskobik olarak değerlendirilmesi mümkün olabilir.
Bununla birlikte işlem öncesindeki tanısal değerlendirme yine önemlidir. Görüntüleme ve patoloji bulgularının birbiriyle uyumlu olması, uygulanacak yöntemin belirlenmesinde temel unsurlardan biridir.
Vakum eksizyon ve kriyoablasyon iki farklı minimal invaziv yaklaşımdır.
Vakum eksizyonda hedeflenen lezyondan doku fiziksel olarak çıkarılır.
Kriyoablasyonda ise hedef doku görüntüleme rehberliğinde kontrollü biçimde dondurularak ablasyon uygulanır; doku işlem sırasında cerrahi olarak çıkarılmaz.
Bir yöntemin daha “iyi” olması yerine, belirli lezyon ve hasta için hangi yaklaşımın uygun olduğunun değerlendirilmesi gerekir.
Hayır. Her fibroadenom vakum destekli eksizyon için uygun değildir.
Özellikle tanısı kesin olmayan, görüntüleme ile patoloji bulguları arasında uyumsuzluk bulunan veya fibroepitelyal lezyon içerisinde phyllodes tümörü açısından şüphe oluşturan durumlarda farklı bir yaklaşım gerekebilir.
Bu nedenle işlem kararı yalnızca ultrason görüntüsüne veya kitlenin boyutuna göre verilmemelidir.
Vakum biyopsi ve vakum eksizyon işlemleri görüntüleme rehberliğinde gerçekleştirilir.
Hedef lezyonun ultrasonografi, mamografi, tomosentez veya MR gibi yöntemlerden hangisinde daha iyi görüldüğü belirlenir ve işlem buna göre planlanır.
Görüntüleme sayesinde iğnenin hedef alandaki konumu işlem sırasında takip edilebilir ve işlem sonunda hedef bölge yeniden değerlendirilebilir.
Hayır. Vakum destekli eksizyon açık cerrahi bir işlem değildir.
İşlem görüntüleme rehberliğinde küçük bir perkütan giriş yoluyla gerçekleştirilir. Ancak bu durum cerrahi tedavinin yerine her zaman vakum eksizyon uygulanabileceği anlamına gelmez.
Lezyonun patolojik özellikleri veya klinik durumu cerrahi yaklaşımı gerektiriyorsa cerrahi değerlendirme yapılmalıdır.
Prof. Dr. Levent Çelik'in çalışma alanları arasında meme radyolojisi, görüntüleme rehberliğinde meme biyopsileri, vakum destekli meme işlemleri ve minimal invaziv meme girişimleri bulunmaktadır.
Uygulanacak yöntemin belirlenmesinde lezyonun görüntüleme özellikleri, patolojik tanı ve kişinin klinik özellikleri birlikte değerlendirilir.
Hayır. Kullanılan sistem benzer olabilir ancak vakum biyopsinin temel amacı tanı için doku almak, vakum eksizyonun amacı ise uygun seçilmiş bir lezyonu çıkarmaktır.
Uygun özellikteki bazı fibroadenomlarda lezyonun tamamen çıkarılması hedeflenebilir. Bunun mümkün olup olmadığı işlem öncesi görüntüleme ve patoloji bulgularına göre değerlendirilir.
Vakum destekli eksizyon açık cerrahi değildir. Görüntüleme rehberliğinde gerçekleştirilen minimal invaziv perkütan bir işlemdir.
İşlem sırasında çıkarılan doku örnekleri patolojik değerlendirmeye gönderilebilir.
Hayır. Yöntemin uygunluğu lezyonun tanısı, boyutu, yerleşimi, görüntüleme özellikleri ve patoloji sonuçları birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Vakum eksizyonda hedef doku fiziksel olarak çıkarılır. Kriyoablasyonda ise hedeflenen doku kontrollü biçimde dondurularak ablasyon uygulanır.
Vakum biyopsi, vakum destekli eksizyon, fibroadenom tedavisi, kriyoablasyon ve diğer meme radyolojisi konularındaki içerikleri inceleyebilirsiniz.
Meme Kanseri İçeriklerine Git →
