Meme radyolojisi; mamografi, dijital meme tomosentezi, meme ultrasonografisi ve meme MR gibi görüntüleme yöntemlerinin yanı sıra, gerekli durumlarda görüntüleme rehberliğinde gerçekleştirilen meme biyopsilerini de kapsayan radyoloji alanıdır.
Meme radyolojisi alanında çalışan radyoloji uzmanı; hastanın şikâyetlerini, yaşını, meme kanseri açısından risk faktörlerini ve daha önce yapılmış tetkiklerini birlikte değerlendirir. Farklı görüntüleme yöntemlerinden elde edilen bulgular gerektiğinde birbiriyle karşılaştırılır ve ileri inceleme ya da biyopsi gerekip gerekmediği değerlendirilir.
Prof. Dr. Levent Çelik, İstanbul'da Radiologica Görüntüleme ve Tanı Merkezi'nde çalışmalarını sürdürmekte; akademik ve mesleki çalışmalarında özellikle meme radyolojisi, meme görüntüleme yöntemleri ve görüntüleme rehberliğinde gerçekleştirilen girişimlere yer vermektedir.
Meme radyolojisi, meme dokusunun ve meme hastalıklarının radyolojik yöntemlerle değerlendirilmesini kapsar.
Bu değerlendirmede en sık kullanılan yöntemler arasında mamografi, tomosentez, meme ultrasonografisi ve meme MR bulunmaktadır. Kullanılacak yönteme hastanın yaşı, şikâyeti, risk durumu ve daha önce yapılmış incelemelerin sonuçlarına göre karar verilir.
Meme radyolojisi alanında çalışan radyoloji uzmanı, meme görüntülemelerinin değerlendirilmesinden görüntüleme eşliğinde gerçekleştirilen tanısal girişimlere kadar farklı aşamalarda görev alabilir.
Mamografi, meme dokusunun düşük doz X-ışını kullanılarak görüntülenmesini sağlayan temel meme görüntüleme yöntemlerinden biridir. Özellikle meme kanseri taramasında önemli bir yere sahiptir.
Tomosentez, meme dokusunun farklı açılardan elde edilen görüntüler kullanılarak ince kesitler halinde değerlendirilmesini sağlayan bir görüntüleme yöntemidir. Özellikle meme dokusundaki yapıların üst üste binmesinden kaynaklanan bazı değerlendirme güçlüklerini azaltmaya yardımcı olabilir.
Meme ultrasonografisi ses dalgaları kullanılarak gerçekleştirilen ve radyasyon içermeyen bir görüntüleme yöntemidir. Mamografide saptanan bazı bulguların ayrıntılı değerlendirilmesinde ve memede ele gelen kitlelerin incelenmesinde sık kullanılır.
Meme manyetik rezonans görüntüleme, belirli klinik durumlarda kullanılan ileri bir meme görüntüleme yöntemidir. Yüksek riskli kişilerde tarama, meme kanseri tanısı sonrasında hastalığın yaygınlığının değerlendirilmesi ve bazı belirsiz bulguların araştırılması gibi farklı amaçlarla kullanılabilir.
Meme görüntülemelerinde saptanan her bulgu biyopsi gerektirmez. Ancak görüntüleme özellikleri nedeniyle doku örneği alınması gereken bir bulgu saptandığında, biyopsinin hangi görüntüleme yöntemi rehberliğinde gerçekleştirileceği belirlenir.
Biyopsi yöntemi lezyonun yerleşimi, boyutu ve hangi görüntüleme yönteminde daha iyi görüldüğü dikkate alınarak seçilir.
BI-RADS, meme görüntülemelerinde kullanılan standart bir raporlama ve değerlendirme sistemidir. Mamografi, ultrasonografi ve meme MR incelemelerinde saptanan bulgular belirli kategoriler altında değerlendirilerek sonraki yaklaşımın daha standart biçimde belirlenmesine yardımcı olunur.
Daha önce yapılmış mamografi, ultrasonografi veya meme MR incelemeleri konusunda ikinci görüş alınması mümkündür.
İkinci görüş değerlendirmesinde yalnızca yazılı rapor yerine, mümkün olduğunda incelemenin orijinal görüntülerinin de değerlendirilmesi önemlidir. Eski tetkiklerle yeni görüntülerin karşılaştırılması zaman içerisindeki değişikliklerin değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
Prof. Dr. Levent Çelik'in akademik çalışmalarında meme görüntüleme ve meme radyolojisi uzun yıllardır yer almaktadır.
Akademik kayıtlarında meme kanseri taraması, mamografi, meme ultrasonografisi, meme MR ve meme görüntüleme teknolojilerine ilişkin bilimsel çalışmalar bulunmaktadır. “Radyolojinin Esasları” adlı eserde Meme Radyolojisi bölümünün yazarıdır. Ayrıca Türkiye Klinikleri tarafından yayımlanan Meme Radyolojisi kitabında editör olarak görev almıştır.
Prof. Dr. Levent Çelik'in akademik çalışmalarını inceleyin →
Memede yeni bir bulgu veya şikâyet olduğunda hastanın durumuna göre farklı branşların birlikte değerlendirmesi gerekebilir. Meme görüntüleme incelemeleri ise radyoloji uzmanları tarafından değerlendirilir.
Mamografi radyoloji uzmanı tarafından değerlendirilir. Meme görüntüleme alanında yoğunlaşmış radyologlar mamografi, tomosentez, ultrasonografi ve meme MR gibi yöntemleri birlikte değerlendirebilir.
Genel olarak hayır. Mamografi ve meme ultrasonografisi farklı bilgiler sağlayan ve bazı durumlarda birbirini tamamlayan yöntemlerdir.
Görüntüleme rehberliğinde gerçekleştirilen meme biyopsileri, hedef lezyona ilgili görüntüleme yöntemi kullanılarak ulaşılmasını sağlayan radyoloji uzmanları tarafından yapılabilir.
Hayır. Meme MR belirli klinik durumlarda kullanılan ileri bir görüntüleme yöntemidir ve her hastada rutin olarak uygulanması gerekmez.
Evet. Önceki görüntüler yeni incelemelerle karşılaştırıldığında zaman içerisindeki değişikliklerin değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
Mamografi, tomosentez, meme ultrasonografisi, meme MR, BI-RADS, meme biyopsileri ve diğer meme görüntüleme konularındaki içerikleri inceleyebilirsiniz.
Meme Radyolojisi İçeriklerine Git →